Een dynamische boerderij

Wat is nou eigenlijk biodynamisch? Ik ben er nog lang niet achter. Op onze biodynamische opleiding krijgen we enerzijds les over biologisch landbouwkundige zaken, zoals bodemvruchtbaarheid, bemesting, vruchtwisseling, teeltplannen, wat een koe nodig heeft om goede melk te geven, hoe je bomen snoeit en dergelijke. Nuchtere feiten. Anderzijds gaan we in op energie voelen, zaadjes aandacht geven, jezelf en je gedachten waarnemen. Aan die aspecten zijn we nog mondjesmaat blootgesteld: we zijn vooral veel kennis aan het opzuigen.

Steiner

Hoewel ik biologisch wil leren boeren, had ik, voordat ik naar de Warmonderhof ging, besloten ook voor het ‘dynamische’ open te stellen, wat het ook mocht zijn. In Rudolf Steiner, de grondlegger van het hele gebeuren, heb ik me nog niet verdiept. Ik snap nog niet hoe hij aan al zijn kennis over gezondheid, landbouw en onderwijs kwam. Een allesweter als hij maakt me wel wat wantrouwig.

Idealisme

In een boek over de geschiedenis van de biodynamische landbouw in Nederland, De aarde zal weer vruchtbaar zijn, geschreven door Ellen Winkel, kwam ik veel idealisme tegen. En mensen die heel hard hebben gewerkt om dat idealisme gestalte te geven. Op dat gebied is er nog niet zoveel veranderd, lijkt het. Het viel me ook op dat de auteur laat zien dat de biodynamische wereld al in het begin van de 20ste zich druk maakte over het gebruik van kunstmest. Ik dacht dat chemie en kunstmest pas vooral na de Tweede Wereldoorlog een vlucht hadden genomen.

Levend wezen

In onze lessen over gezonde voeding kwamen er naar mijn smaak veel te veel aannames en cirkelredeneringen voor om aan te tonen dat biologische, en biodynamische voeding helemaal, veel gezonder zou zijn. Maar bij de biodynamische benadering van het boerenbedrijf voel ik me wonderwel thuis. Een dier, maar ook planten en de bodem, als een levend wezen benaderen? Je bedrijf inrichten als een organisme, met organen die samen een geheel vormen? Het lijkt mij heel erg logisch. Ik kán een plant niet eens anders zien en de bodem ontdek ik nu ook werkelijk als bron van leven. Ik heb echt zin me daar meer in te verdiepen.

Wordt de bodem vanzelf gezond?

De benadering van de opleiding ben ik me al aan het eigen maken. Ik merk het aan de interactie thuis. Mijn lief heeft levenslange ervaring als landbouwer. Die hoef ik niets te vertellen. Maar als het om een biologisch boerenbedrijf opzetten gaat, wat voor mij natuurlijk eigenlijk onbegonnen werk is, let hij op andere dingen. Hij zet zijn bedrijf voort. Hij houdt van improviseren. De bodem wordt vanzelf gezond, denkt hij. Of die is het al, kijk maar naar de goede pompoenenoogst die van het biologisch land af komt. Ondertussen denk (en zeg) ik op basis van de lesstof: er zal toch echt veel meer organische stof (plantenresten) in moeten. Daar moet je actief aan werken. En hoe houden we de stikstof vast? Zo heb ik talloze vragen, maar lijk ik ook al wat opvattingen te gaan vormen.

Stof tot praten

Het irriteert hem een beetje als ik met de voor mij nieuwe ontdekkingen thuis kom en die probeer te projecteren op de toekomst van ons bedrijf in oprichting. Over de ziel van een plant of de bodem heb ik het dan nog niet eens. Maar goed, ik snap dat een old crack wel kan struikelen over het ‘jeugdige’ en misschien ook wat naïeve enthousiasme van de stadse die de op mbo-niveau 2 leert om medewerker biologische landbouw te worden. Maar we hebben voorlopig voldoende stof om samen over te praten. Het leven hier op de boerderij wordt nog veel dynamischer!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s